معماری شهرک اکباتان
  • نظرها: 0
  • ۱۲:۳۱:۰۹ | چهارشنبه, ۱۵ / آذر / ۱۳۹۶
  • در شهرک
  • توسط ارگان معماری
  • نمایش ها: 96
  • پهلوی, جمهوری اسلامی, تهران
  • چاپ نوشته هاچاپ پی دی اف

معماری شهرک اکباتان

به گزارش پایگاه معماری اَرگان: این شهرک در ابتدای احداثش، به دلیل داشتن معماری یکنواخت و منطبق با الگوهای معماری سبک بین‌الملل، بسیار مورد انتقاد قرار گرفت و به عنوان محیطی فاقد ظرفیت‌های لازم برای ایجاد سرزندگی و نشاط در مجموعه ارزیابی می‌شد. اما امروزه به دلیل پیش‌بینی‌های لازم در فراهم آوردن زیرساخت‌های شهری و خدمات مورد نیاز، این شهرک نسبت به بسیاری از شهرک‌های جدید، مزیّت‌های زیادی دارد و نزد ساکنان دارای اعتبار و ارزش شده است.


معماری شهرک مسکونی اکباتان

ارگان معماری می نویسد: شهرک اکباتان یکی از بزرگ‌ترین شهرک‌های خاورمیانه است که در غرب تهران و ناحیه شش منطقه ۵ شهرداری تهران قرار گرفته‌است. این شهرک 59/4 کیلومتر مربع وسعت و 44981 نفر جمعیت دارد. شهرک اکباتان از سمت شرق به کوی بیمه و شهرک آپادانا، از شمال به اتوبان تهران کرج، از غرب به نمایشگاه صنایع هواپیمایی و از جنوب به جاده مخصوص تهران کرج محدود گشته‌است. این شهرک را شرکت عمران و نوسازی اکباتان ساخته‌است. شهرک اکباتان در مسیر خط چهار متروی تهران قرار دارد. عمر مفید این شهرک در حدود 300 سال برآورد شده است.

طراحی مجموعه شهرک بر عهده جردن گروزن آمریکایی و ساخت آن بر عهده شرکت آمریکایی استارت Starrett) ) بوده است.
طرح ساخت این شهرک در ابتدا بسیار وسیع بود، و به طور نمونه شامل ساخت دریاچه مصنوعی و بزرگ‌ترین مجموعه فرهنگی ایران و غیره می‌شده‌است. بعد از انقلاب تغییراتی در مجموعه‌های رفاهی اقتصادی آن انجام گرفت و و یا متوقف شد. اما در حال حاضر و پس از سی سال طرح‌های آن بصورت مجموعه‌های رفاهی، فرهنگی و اقتصادی در دستور کار ساخت قرار گرفته‌است.

معماری شهرک مسکونی اکباتان

معماری شهرک مسکونی اکباتان

شهرک اکباتان، از سه فاز تشکیل شده که هر فاز شامل چند بلوک و هر بلوک شامل چند ورودی است. این شهرک دارای ۳۳ بلوکِ ۵، ۹، ۱۲ و ۱۵ طبقه و تعداد ۱۵,۵۹۳ واحد مسکونی است. مساحت کلّ زمین شهرک، ۲.۲۰۸,۵۷۰ متر مربع، سطح کلّ زیربنای احداثی، ۳,۰۷۲,۵۳۳ متر مربع و سطح زیربنای مسکونی این شهرک، ۲,۶۶۰,۰۰۰ متر مربع می‌باشد. این شهرک دارای ۶۵,۰۰۰ متر مربع فضای تجاری، اداری و درمانی است. ۱۸ باب فضای آموزشی به وسعت ۶۰,۵۱۴ متر مربع، ۱۷ باب مهدکودک به وسعت ۵,۴۰۰ متر مربع، ۴,۵۸۸ متر مربع فضای مذهبی، ۱۷۶,۰۶۳ متر مربع پارکینگ سرپوشیده و انباری و تصفیه‌خانه با زیربنای کلّیِ ۹,۴۴۸ متر مربع می‌باشد. جمعیت این شهرک حدود ۶۳,۰۰۰ نفر محاسبه شده است اما لازم به ذکر است که در منابع مختلف، رقم‌های متفاوتی برای جمعیت روز و یا شب این شهرک اعلام شده است (۱۰۰,۰۰۰ یا ۸۰,۰۰۰ نفر).  

معماری شهرک مسکونی اکباتان

بر این اساس اکباتان به عنوان یک شهرک شاخص در سه فاز و تیپ‌های مختلف ساخته شد که البته فاز یک این شهرک، متمایز از دو فاز دیگر آن است. وجود مراکز خرید در اکباتان به ویژه فاز یک شرایطی را فراهم کرده که ساکنان صدهزار نفری این شهرک نیاز چندانی برای تهیه مایحتاج خود حتی در زمینه لوازم لوکس به خارج از آن نداشته و این خود از دیگر ویژگی‌های بسیار مهم اکباتان است. به گفته ساکنان اکباتان این شهرک تنها از کمبود فضاهای تفریحی رنج می‌برد. سال‌ها پیش کلنگ احداث یک مجموعه فرهنگی، ورزشی در قالب فرهنگسرای اکباتان به زمین زده شد که همچنان به نتیجه نرسیده است.

فاز یک شهرک اکباتان متشکل از ۱۰ بلوک است که توسط استادیوم شهید دستگردی(پاس) و استادیوم راه آهن به دو قسمت ۶ و ۴ بلوکی تقسیم گشته، به اصطلاح به ۴ بلوک شمال استادیوم‌ها بلوک بالا و به ۶ بلوک جنوب استادیوم‌ها بلوک پایین گفته می‌شود. بلوکهای فاز یک شهرک اکباتان عبارت‌اند از: بلوک پایین:
• بلوک A۱ یا ۱ شهرک اکباتان
• بلوک C یا ۲ شهرک اکباتان
• بلوک B۱ یا ۳ شهرک اکباتان
• بلوک A۲ یا ۴ شهرک اکباتان
• بلوک A۳ یا ۵ شهرک اکباتان
• بلوک B۲ یا ۶ شهرک اکباتان


بلوک بالا:
• بلوک B۳ یا ۷ شهرک اکباتان
• بلوک A۴ یا ۸ شهرک اکباتان
• بلوک A۵ یا ۹ شهرک اکباتان
• بلوک B۴ یا ۱۰ شهرک اکباتان
• بازارچه های فاز یک که شامل هفت بازرچه جنوب ورزشگاه و چهار بازارچه در شما ورزشگاه میشود.


یکی از تفاوت‌های بلوک‌های A با B در این است که بلوک‌های A دارای آپارتمان‌های ۲ خوابه در ۲ تا از ۱۲ طبقه‌های خود هستند اما بلوک‌های B آپارتمان‌های ۲ خوابه ندارند. همچنین بلوک‌های A دارای ۱۴ ورودی و بلوک‌های B دارای ۱۸ ورودی و ۶۱۳ واحد مسکونی هستند. بلوک C از آنجا که از لحاظ معماری شاخه‌ها شبیه هیچکدام از بلوک‌های A و B نیست نام آن را C گذاشتند که دارای ۱۵ ورودی ست و آپارتمان‌های ۲ خوابه را دارا نمی‌باشد. دبیرستان شهید عموییان نیز در این فاز واقع شده‌است.


فاز دو شهرک اکباتان: این فاز شامل ۱۹ بلوک می‌باشد. اولین و بزرگ‌ترین مجتمع تفریحی، رفاهی، تجاری، فرهنگی، ورزشی و گردشگری ایران که سالن پاتیناژ نیز جزو آن است با مشارکت یک شرکت مالزیایی روبروی فاز ۲ در حال ساخت است. بلوک ۳ توسط تعاونی مسکن دانشکده فنی دانشگاه تهران و بلوک ۵ توسط تعاونی مسکن وابسته به دولت تکمیل گردیده‌است. فاز ۲ همچنین دارای ۳ بازارچه و ۴ مدرسه در داخل خود می‌باشد.


فاز سه شهرک اکباتان: یکی از فازهای شهرک اکباتان است که دارای ۴ بلوک به نام‌های: E۱ E۲ D۱ D۲ می‌باشد. این فاز دارای یک مجتمع تجاری با ۴۰ واحد تجاری است. فاز سه در سال ۱۳۷۰ به بهره برداری رسید و از فازهای یک و دو جدیدتر است. همچنین دو مدرسه به نام‌های حضرت معصومه و شهید اشرفی اصفهانی در این فاز قرار دارند.

معماری شهرک مسکونی اکباتان

نحوه ی دسترسی:

موقعیت قرارگیری در تهران

شهرک مسکونی اکباتان

نحوه ی قرار گیری فاز ها نسبت به عناصر شاخص و شریان های اصلی

معماری شهرک مسکونی اکباتان

:معرفی فاز ها

فاز یک و فاز سه از نظر کلیت بلوک ها و از نظر واحد ها بسیار مشابه هستند اما فاز دو از نظر حجم کلی بلوک ها و واحد ها متفاوت است، از این رو تنها به بررسی فاز 1 و فاز 2 می پردازیم.

معماری شهرک مسکونی اکباتان

بررسی ویژگی های فاز یک و سه بر اساس شکل کلی بلوک ها:

در این فاز دو نوع از بلوک را مشاهده می کنیم که در تصاویر زیر به بررسی هر دو نوع می پردازیم:

معماری شهرک مسکونی اکباتان

معماری شهرک مسکونی اکباتان

از نکات قابل توجه در بلوک های فاز یک، پلکانی شدن بلوک هاست که در کمترین ارتفاع، ساختمان ها پنج طبقه اند، همین نکته سبب می شود تا حضور در میان برج ها برای بیننده آزار دهنده نباشد و احساس وجود برجی مرتفع، تعدیل شود. اما این نکته در مورد ساختمان های فاز دو وجود ندارد و در مقایسه با فاز یک، حضور در فضاهای باز در زیر برج های فاز دو، احساس بیشتری از محصوریت و خفه تر شدن فضاها را القا می کند.

معماری شهرک مسکونی اکباتان

معماری شهرک مسکونی اکباتان

بررسی ویژگی های فاز دو بر اساس شکل کلی بلوک ها:

در این فاز سه نوع از بلوک را مشاهده می کنیم که در تصاویر زیر به بررسی هر سه نوع می پردازیم:

معماری شهرک مسکونی اکباتان

معماری شهرک مسکونی اکباتان

معماری شهرک مسکونی اکباتان

ایجاد زاویه ی ۱۲۰ درجه در قرار دادن شاخه های هر یک از ساختمان ها از جمله راهکارهای استفاده از دید حداکثری، جلوگیری از سایه اندازی ساختمان ها روی یکدیگر و کاهش دید واحدها به یکدیگر است.


تحلیل یکی از بلوک های فاز دو در مقایسه با فاز یک

در بلوک های فاز دو با ایجاد مفصل، سعی در تقسیم فضا ها شده است. این مفصل به عنوان مرکز سیرکولاسیون عمودی (آسانسورها و پله های اضطراری) در طبقات مختلف و در طبقه ی همکف، نقش لابی را بازی می کند.
لازم به تذکر است که در طبقه ی همکف بلوک ها، تنها قسمت پر را همین مفاصل تشکیل می دهند و سایر فضا ها پیلوت هایی هستند که ورودی های مختلف را تعریف می کنند و در بعضی موارد محل شکل گیری واحد های خرد تجاری هستند که رفع کننده ی برخی از نیاز های ساکنان همان بلوک محسوب می شوند.

معماری شهرک مسکونی اکباتان

قرار گیری طبقه ی همکف این بلوک ها در ارتفاع بالاتر از سطح زمین، از جمله نکاتی است که در مقایسه با فاز یک، نحوه ی برداشت بیننده از فضا را تحت تاثیر قرار میدهد.

در این حالت، دید آزادی که پیلوت ها می توانند در کلیت فضا ایجاد کنند از بین رفته است.

معماری شهرک مسکونی اکباتان

معماری شهرک مسکونی اکباتان

معماری شهرک مسکونی اکباتان

فضای تقسیم در آپارتمان های فاز یک، بر خلاف فاز دو، مفصلی نیست بلکه هر یک از مجموعه طبقات( 12 طبقه ها، 10 طبقه ها و 5 طبقه ها) دارای ورودی مخصوص به خود و نوع خاصی از تقسیم فضا هستند.

معماری شهرک مسکونی اکباتان

معماری شهرک مسکونی اکباتان

در اینجا، تنها چهار واحد در هر لابی قرار گرفته است که در مقایسه با فاز دو ( در هر راهرو 8 در و در هر لابی سه راهرو) احساس همسایگی و مقیاس کوچکتری از یک برج را القا می کند. و همان طور که مشاهده می شود ارتفاع کمتر سقف و فضای کوچکتر لابی در احساس فضا تفاوت بسیاری ایجاد کرده است.

در هر دو فاز هم چنان مشکل باز شدن بدون حریم خانه ها به راهرو مشاهده می شود که هیچ محرمیتی برای خانه ها در فضای لابی در نظر گرفته نشده است.

معماری شهرک مسکونی اکباتان

همان طور که مشاهده می شود واحدهای دو خوابه در مقابل یک تراس تقریبا یک متری قرار گرفته اند که امکان دید و منظر بسیار زیبایی را (به ویژه در طبقات بالایی) به سمت برج میلاد و سایر بلوک های شهرک ایجاد می کند. اما از نکات منفی ایجاد چنین فضایی، احساس ترس به سبب حضور در ارتفاع زیاد، عدم وجود حریم برای خانه ها به واسطه ی قرار گیری در و پنجره های هر خانه در ارتفاع حرکت و مسیر حرکت معمول سایر ساکنان است. 




معماری اَرگان دنیای اطلاعات معمای

با زدید کنندگان گرامی با نظرات خود میتوانید مطالب مورد نظر را تکیل تر کنید

اشتراک

دیدگاه دیگران (بدون دیدگاه)...

Leave a reply

نام:: فیلد اجباری.
آدرس رایانامه: فیلد اجباری. غیر فعال
وبسایت::
کد امنیتی:: فیلد اجباری.
دیدگاه: فیلد اجباری.